در این بخش به برخی از باورهای نادرست و بعضا غلط در رابطه با اچ آی وی و ایدز و همچنین موضوعاتی که مربوط به این عفونت/بیماری می شود، پرداخته می شود.

باور غلط

باور غلط ۱: بیماری اچ آی وی و ایدز یکی هستند!

نقد علمی: این باور اشتباه است. اچ آی وی یک نوع ویروس است که وارد بدن فرد می شود و وی را حامل یا دارنده این عفونت می کند. تا زمانی که این ویروس در بدن وی باشد، می تواند ویروس را به فرد دیگری انتقال دهد. ایدز که شکل پیشرفته ابتلا به اچ آی وی است، به حالتی اطلاق می شود که سیستم دفاعی بدن فرد دارای اچ آی وی ضعیف شده و توان مقابله با ویروس را ندارد. در این حالت این ویروس فرد را مستعد هر گونه بیماری و عفونت های فرصت طلب می کند، که دیگر بدن توان مقابله با آنها را ندارد. پس اچ ای وی، باعث ایدز می شود. در حال حاضر زمان متوسط بین عفونت با اچ آی وی و ظهور علائم ایدز تقریبا ۱۰ سال است. این زمان به مقدار زیاد از فردى به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل بسیار از جمله وضعیت سلامتى و رفتارهاى فرد بستگى دارد. در حال حاضر با تجویز درمان هاى موجود که تکثیر ویروس را مهار مى کنند، مى توان سرعت ضعیف شدن دستگاه ایمنى را کند کرد. همچنین مى توان از بعضى از بیمارى هاى همراه با ایدز پیشگیرى یا آنها را درمان کرد. بنابراین تشخیص زودرس آلودگى به اچ آی وی امکان انتخاب هاى بیشتر درمانى و پیشگیرى را فراهم مى آورد.

باور غلط

باور غلط ۲: اچ آی وی/ایدز بیشتر در افراد همجنس گرا دیده می شود!

نقد علمی: این ویروس فقط در این افراد دیده نمی شود و هر کسی که روابط جنسی حفاظت نشده داشته باشد، ممکن است این ویروس/عفونت را دریافت کند. هر چند این گروه نیز خود در صورت رعایت نکردن اصول بهداشتی و پیشگیری روابط جنسی خود، در معرض خطر برای ابتلا به این عفونت هستند.

باورهای نادرست

باور غلط ۳: اچ آی وی/ایدز مختص افراد خلافکار است و بیشتر این افراد را مبتلا می کند!

نقد علمی: بر اساس یافته های پژوهشی، احتمال انتقال این عفونت در افراد شهری یا روستایی، و یا در گروههای اعتقادی و اخلاقی مختلف، یکسان است. این که چه چیزی باعث بالا بردن احتمال انتقال این عفونت در برخی از افراد می شود، نوع رفتارهایی است که این افراد دارند. افرادی که دارای رفتار پرخطر جنسی (عدم استفاده از کاندوم، رفتارهای جنسی نامتعارف مثل روابط جنسی دهانی–مهبلی، دهانی–مقعدی، و …) هستند، افرادی که دارای رفتارهای پرخطر تزریقی مواد هستند، از احتمال بیشتری برای دریافت این عفونت برخوردار هستند. حال این فرد خلافکار و یا بدون خلاف، و یا اینکه در شهر یا روستا باشد.

باور غلط

باور غلط ۴: ارتباط جنسی با شریک جنسی به ظاهر سالم بی خطر است و اشکالی ندارد!

نقد علمی: این یکی از مهمترین اشتباهات و منفی ترین نگرش ها در رابطه با این عفونت است. در این مورد باید بسیار با احتیاط برخورد شود. از طریق ظاهر یک فرد، نمی توان فهمید که وی به این عفونت آلوده است یا خیر. ویروس این عفونت ممکن است سال ها در بدن فرد مبتلا وجود داشته باشد و فرد با این عفونت زندگی کند، و از آن آگاهی نداشته باشد. در زمانی که وی این ویروس را دارد، ناقل این عفونت خواهد بود و احتمال انتقال آن از وی به فرد دیگری در صورت رعایت نکردن اصول بهداشت جنسی نیز وجود دارد.

باور غلط

باور غلط ۵: پشه می تواند عفونت اچ آی وی/ایدز را منتقل کند!

نقد علمی: پشه نمی تواند این عفونت را منتقل کند.

باور غلط

باور غلط ۶: بیماری ایدز نفرین خداست، و افراد مبتلا به این بیماری نفرین شده اند!

نقد علمی: بیماری ایدز از طریق ویروسی به نام اچ ای وی ایجاد می شود و این نوع خرافه گویی که نفرین می تواند باعث انتقال این ویروس شود، کاملا کذب است. در برخورد با این نوع خرافه ها، می توان همچون بیماری سرماخوردگی تفسیرش کرد. آیا سرماخودرگی (یا هر بیماری دیگر) نتیجه نفرین سایرین است؟ جواب خیر است. نباید با این نوع عقاید و نگرش ها از پیشگیری و احتیاط های لازم کم شود.

باور غلط

باور غلط ۷: بیماری ایدز درمان دارد!

نقد علمی: در حال حاضر برای این بیماری درمان قطعی وجود ندارد. داروهای موجود طول عمر افراد مبتلا را افزایش داده و مرگ را به تعویق میاندازند. در واقع پیشرفت بیماری را به تاخیر انداخته و کیفیت زندگی افراد مبتلا را بهبود می بخشد.

باور غلط

باور غلط ۸: می توان همه خون آلوده شده فرد مبتلا را عوض کرد و به جای آن خون سالم را به وی تزریق و وی را درمان کنیم!

نقد علمی: چنین اقدامی به هیچ وجه امکان عملی ندارد. لازم به توضیح است که این ویروس نه تنها در خون، بلکه در سایر بافتهای بدن نیز دیده می شود. پس اینکه فکر کنیم با تصفیه خون یا تعویض خون فرد مبتلا، می توان وی را درمان کرد، نگرشی اشتباه است.

باور غلط

باور غلط ۹: ازدواج در سنین پایین می تواند از ابتلاء به این بیماری پیشگیری کند!

نقد علمی: این نگرش کاملا به افراد ازدواج کرده بستگی دارند. اگر این افراد فقط دارای همان یک شریک جنسی باشند، طبیعی است که از شرکای جنسی سالم و مطمئن برخوردار هستند و احتمال دریافت عفونت از شریک جنسی سالم خود بسیار کم است. اما اگر این افراد با وجود ازدواج در سنین پایین، از رفتارهای پرخطری برخوردار باشند (مثل داشتن چندین شریک جنسی، استفاده از مواد روان گرادن در هنگام روابط جنسی که منجر به بی بند و باری جنسی هم می گردد، تزریق مواد، و …)، انتقال این عفونت در آنها باز هم محتمل است. مهمترین نکته این است که در هنگام ازدواج این افراد مهارت های لازم برای زندگی سالم را کسب کنند.

باور غلط

باور غلط ۱۰: آمیزش جنسی/مقاریت از راه پشت (به صورت مقعدی) خطری ندارد!

نقد علمی: احتمال سرایت اچ ای وی به هنگام آمیزش جنسی مقعدی بیشتر از آمیزش مهبلی (واژنی) است (به ویژه شخصی که مفعول واقع شده است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا قرار دارد). در هر دوی این نوع روابط جنسی استفاده از وسایل پیشگیری مثل کاندوم کاملا باید رعایت شود.

باور غلط

باور غلط ۱۱: یک بار تماس جنسی بدون کاندوم خطری برای انتقال عفونت ندارد!

نقد علمی: توجه داشته باشیم که احتمال انتقال عفونت (ویروس اچ ای وی) ممکن است با یک بار رابطه جنسی کم باشد اما این به معنی صفر بودن آن نیست!! دیده شده است که افراد فقط با یک بار رابطه جنسی محافظت نشده با یک فرد مبتلا، به این عفونت دچار شده اند.

باور غلط

باور غلط ۱۲: احتمال سرایت عفونت از راه مقاربت جنسی دهانی بسیار کم است!

نقد علمی: آمیزش دهانی (چه مرد برای زن و چه برعکس)، نیز ممکن است باعث سرایت ویروس از فرد مبتلا به فرد غیر مبتلا گردد. ویروس در ترشحات جنسی فرد مبتلا وجود دارد، و در صورتی که فرد مقابل از زخم هایی در مخاط دهان و لثه برخوردار باشد، احتمال انتقال ویروس را ممکن می سازد.

باور غلط

باور غلط ۱۳: رابطه جنسی با افراد جوان تر (مخصوصا تن فروشان جوان) خطر کمتری در انتقال عفونت دارد!

نقد علمی: این یک نوع نگرش و باور نادرست، مخصوصا در میان افرادی است که با زنان تن فروش رابطه جنسی دارند، می باشد. این افراد از آنجایی که جوان تر هستند ممکن است تعداد مشتری های جنسی بیشتری را هم داشته باشند. بالا رفتن تعداد مشتری های جنسی یک فرد تن فروش، احتمال عفونی شدن وی را نیز بالا می برد. همچنین، از آنجایی که این افراد در سنین پایین تر از آموزشهای کمتری نیز برخوردار هستند، احتمال مثبت بودن آنها نیز بالاتر خواهد رفت. عدم رعایت اصول بهداشت جنسی، چه در سنین بالا و چه در سنین پایین، خطر انتقال ویروس را افزایش می دهد.

باور غلط

باور غلط ۱۴: احتمال انتقال ویروس حتی در صورت استفاده از کاندوم در یک رابطه جنسی با فرد اچ آی وی مثبت نیز وجود دارد!

نقد علمی: در صورت استفاده از وسایل پیشگیری، همچون کاندوم، احتمال سرایت ویروس بسیار بسیار کم است، حال چه این رابطه با فرد مبتلا باشد و چه اینکه با یک فرد سالم (واقعی و یا به ظاهر سالم) باشد. اما، در صورت پاره شدن کاندوم در حین رابطه جنسی با فرد اچ آی وی مثبت، احتمال انتقال وجود دارد.

باور غلط

باور غلط ۱۵: با بودن کنار فرد مبتلا به اچ آی وی، افراد دچار این عفونت/بیماری می شوند!

نقد علمی: بر اساس یافته های علمی، نشان داده شده است که این ویروس از طریق تماس، اشک، عرق یا بزاق دهان منتقل نمیشوند. توجه داشته باشد که ویروس اچ آی وی از راههای زیر منتقل نمیشود:

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* تنفس هوای یکسان با فرد مبتلا

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* استفاده از وسایل غذاخوری مشترک با فرد مبتلا

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* تماس با سطح توالت فرنگی یا دستگیره در بعد از فرد مبتلا

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* نوشیدن از لیوان آب یکسان

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* استفاده از تجهیزات ورزشی مشترک در باشگاه ورزشی

* بغل کردن، بوسیدن یا دست دادن با فرد مبتلا

* حمام ها یا استخرهای عمومی

باور غلط

باور غلط ۱۶: فقط از راه جنسی می توان به ویروس اچ آی وی مبتلا شد!

نقد علمی: خیر، راه جنسی یکی از راههای انتقال می باشد. تزریق خون آلوده، ، استفاده از سوزن و سرسوزن مشترک آلوده، انتقال از مادر آلوده به جنین در داخل رحم، هنگام زایمان یا طی دوران شیردهی نیز می توانند باعث انتقال اچ آی وی شوند.

باور غلط

باور غلط ۱۷: مصرف مشروبات الکلی تاثیری در ابتلا بهاچ آی وی ندارد!

نقد علمی: مصرف مشروبات الکلی باعث اختلال در قدرت تصمیمگیری میشود و میل جنسی فرد را افزایش میدهد. در این صورت فرد قادر به تصمیمگیری درست برای حفظ سلامت خود نخواهد بود. به دنبال مصرف مشروبات الکلی بیشتر تماسهای جنسی ، بدون استفاده از کاندوم انجام میشود. پس احتمال انتقال اچ آی وی در چنین شرایطی بیشتر خواهد بود.

باور غلط

باور غلط ۱۸: تیغ استفاده شده که خونی روی آن دیده نشود، نمیتواند بیماری ایدز را منتقل کند!

نقد علمی:. آلودگی با اچ آی وی چیزی نیست که بتوان با چشم غیر مسلح آن را تشخیص داد. از آن جا که لخته های کوچک خون می تواند در روی تیغ استفاده شده وجود داشته باشد لذا به منظور پیشگیری از انتقال اچ آی وی و سایر بیماری ها از جمله هپاتیت های منتقله از راه خون توصیه می شود تا در آرایشگاه ها حتماٌ برای هر فرد از تیغ یک بار مصرف استفاده شود.

باور غلط

باور غلط ۱۹: لازم نیست به هنگام رفتن به دندانپزشکی، دندانپزشک خود را از بیماری آگاه سازم!

نقد علمی: هر چند متاسفانه دیده شده است که برخی دندانپزشکان از پذیرش افراد اچ ای وی مثبت خودداری می کنند، که این نشان از ناآگاهی/کم دانشی آنان در رابطه با این بیماری است؛ اما این دلیل نمی شود که وی را از این بیماری آگاه نسازیم. با آگاه ساختن دندانپزشک، وی احتیاط های بیشتری در رابطه با استفاده مجدد وسایل و نیز فرو رفتن وسایل برنده و تیز آلوده به دست خود خواهد داشت .. استریل کردن مجدد وسایل( با دستگاه هایی مانند اتوکلاو ) می تواند ویروس اچ ای وی را از بین ببرد.

باور غلط

باور غلط ۲۰: ابتلا به بیماریهای آمیزشی مانند سوزاک و سیفیلیس، ربطی به آلودگی با ویروس اچ آی وی ندارد!

نقد علمی: توجه داشته باشید که در صورت ابتلای همزمان به بیماریهای آمیزشی احتمال انتقال اچ آی وی بیشتر خواهد شد.

باور غلط

باور غلط ۲۱: اگر فردی مبتلا به اچ آی وی شود، زندگی وی تمام شده است!

نقد علمی: باید توجه داشت که اچ آی وی باعث تضعیف سیستم ایمنی افراد می شود و این ویروس به مرور زمان سیستم دفاعی بدنی افراد را نابود/تضعیف می کند. برای همین هم در سالهای اولیه پیدایش این بیماری، میزان مرگ و میر آن بالا بود. اما، امروزه با استفاده از داروهای ضدرتروویروسی، طول عمر افراد مبتلا به HIز بیشتر شده و می توانند سالهای بیشتری با کیفیت زندگی بالاتری زندگی کنند.

باور غلط

باور غلط ۲۲: کسی که تحت درمان داروهای ضد رتروویروسی باشد، ویروس اچ آی وی را به کسی منتقل نمی کند!

نقد علمی: حقیقت امر این است که این نوع نگرش هم نادرست است. هدف از مصرف داروها در این بیماری این است که تعداد ویروس در بدن را تا حد ممکن کاهش دهد، تا جایی که به حداقل برسد. با وجود مصرف دارو؛ اما هنوز ویروس در بدن فرد مبتلا وجود دارد. لذا توصیه می شود تا افراد مبتلای تحت درمان داروهای ضد رنروویروسی حتماٌ ارتباطات جنسی محافظت شده داشته باشند تا فرد دیگری به این ویروس مبتلا نشود.

باور غلط

باور غلط ۲۳: من و همسرم (شریک جنسی ام) هر دو مبتلا به این ویروس هستیم، پس دلیلی وجود ندارد که احتیاط های یک رابطه جنسی ایمن را داشته باشیم!

نقد علمی: بهتر است در این حالت نیز احتیاط ها و استفاده از وسایل پیشگیری به عمل آید. رابطه جنسی ایمن (استفاده از کاندوم) میتواند از هر دوی افراد مبتلا به ویروس در برابر قرارگیری در معرض سایر گونههای اچ آی وی محافظت کند.

باور غلط

باور غلط ۲۴: چون مبتلا به اچ آی وی هستم، باید از ورزش و تمرین های بدنی اجتناب کنم!

نقد علمی: این نگرش اشتباه است. در افرادی که به این ویروس مبتلا هستند، ورزش کردن یک راه خوب برای سالم ماندن است. ورزش باعث موارد زیر می شود:

* از خستگی افراد جلوگیری می کند

* اشتهای افراد را بهبود می بخشد

* استرس افراد را کم خواهد کرد

* عضله های بدن را تقویت می کند

* از استخوانهای بدن محافظت می کند

پیشنهاد می شود که افراد مبتلا به این عفونت روزانه ۳۰ تا ۴۵ دقیقه ورزش کنند. هر دو نوع ورزش ایروبیک و قدرتی پیشنهاد می شود.

باور غلط

باور غلط ۲۵: فرد مبتلا به ویروس اچ آی وی خیلی زنده نمی ماند، پس نباید خیلی نگران سایر بیماری های دیگر باشد!

نقد علمی: امروزه خیلی از افراد مبتلا، به علت مصرف داروهای ضد رتروویروسی، عمر طولانی دارند. اما این افراد ممکن است شانس بیشتری برای ابتلا به بعضی سرطانها، و عفونت های فرصت طلب دارند. پس باید موارد زیر را رعایت کنند:

* غذاهای سالم بخورند

* تمرین و ورزش داشته باشند

* از سیگار و دود (قلیان و …) پرهیز کنند

حتماٌ تحت مراقبت و ویزیت های دوره ای قرار گیرند

باور غلط

باور غلط ۲۶: فردی که مبتلا به اچ ای وی است، نمی تواند/نباید بچه داشته باشد!

نقد علمی: حقیقت امر این است که اگر یک مرد مبتلا به اچ ای وی باشد، هنوز وی شانس داشتن بچه را دارد. حتی اگر یک خانم مبتلا به اچ ای وی باشد، ایشان هم شانس حامله شدن را دارد. در این زمینه؛ توصیه بر این است تا اگر زوجی که یکی یا هر دو مبتلا هستند و قصد داشتن فرزند دارند حتماٌ قبل از این امر با پزشک مشاوره نمایند و از خطرات و مشکلات احتمالی که ممکن است پیش آید آگاه باشند. . اگر خانم مبتلا به ویروس حامله باشد، باید در طی بارداری داروهای مربوطه را مصرف نماید روش ارجح برای زایمان در این افراد زایمان سزارین است و توصیه می شود تا نوزاد به جای شیر مادر، از شیر خشک استفاده نماید و تحت مراقبت باشد.

باورهای نادرست

باور غلط ۲۷: شریک جنسی من تست اچ آی وی داده است و نتیجه آن منفی است، پس داشتن رابطه جنسی با وی بدون روشهای پیشگیری مشکلی ندارد!

نقد علمی: آزمایش ا چ آی وی، در حقیقت، برای شناسایی آنتی بادی علیه ویروس اچ ای وی است (واکنش بدن در مقابل ویروس). اما برای شناسایی این آنتی بادی، حداقل ۳ هفته وقت لازم است. پس برای اطمینان از اینکه شریک جنسی شما عاری از ویروس اچ آی وی است، داشتن فقط یک نتیجه تست منفی کافی نیست و افراد باید دوباره یک آزمایش دیگر در مدت ۳ ماه بعد از اولین تست را انجام دهند. در این بازه زمانی، افراد باید از رفتارهای پرخطر جنسی پیشگیری کنند. اگر نتیجه تست دوم هم منفی بود؛ این به معنی عاری بودن از ویروس اچ آی وی است و قادر به رابطه جنسی بدون انتشار و انتقال ویروس خواهد بود.

باورهای نادرست

باور غلط ۲۸: شریک جنسی وفادار و متعهد شما، ویروس اچ آی وی را انتقال نمی دهد!

نقد علمی: شما ممکن است فکر کنید که شریک جنسی شما به شما وفادار بوده و از ایشان نمی تواند ویروس اچ آی وی به شما منتقل شود . حال سوال این است که اگر شریک جنسی شما قبلا مبتلا به این ویروس بوده و خود ایشان از وجود این عفونت آگاهی نداشته باشد چی؟یک فرد می تواند برای سالها حامل ویروس اچ ای وی باشد، بدون اینکه نشانه و یا علایمی از این عفونت را بروز دهد. در ضمن، تا چه حدی شما در مورد تاریخچه روابط جنسی شریک جنسی خود آگاهی دارید؟ در ضمن، اچ آی وی می تواند از راههای غیر جنسی نیز منتقل شود، مثل انتقال خون و یا استفاده از وسایل مشترک و ناسالم تزریقی، بدون توجه به اینکه وی در قبال شما وفادار باقی مانده است یا خیر. برای اطمینان باید در هنگام رابطه جنسی از کاندوم استفاده کرد و اینکه هم خودتان و هم شریک جنسی شما باید توسط تست های آزمایشگاهی از لحاظ عاری بودن از اچ آی وی مطمئن شوید.

باورهای نادرست

باور غلط ۲۹: افراد از طریق تاتو کردن و سوراخ کردن بدن (مثل گوش، بینی، لب و ) به اچ ای وی مبتلا نمی شوند!

نقد علمی: احتمال انتقال ویروس اچ آی وی از طریق تاتو کردن و سوراخ کردن بدن وجود دارد، مخصوصا وقتی که وسایل انجام این کار استریل نباشند. ابزارهای مورد استفاده بهتر است که یک بار مصرف باشند و یا اینکه هر وسیله ای برای خود آن فرد مورد استفاده قرار گیرند.

باورهای نادرست

باور غلط ۳۰: افراد مبتلا به اچ ای وی/ایدز اجازه کار ندارند!

نقد علمی: آلودگی به ویروس ایدز مانعی برای کارکردن نیست و تا زمانی که این افراد قدرت کار دارند و علایمی از بیماری نشان ندادهاند، میتوانند مانند دیگران کار کنند. اگر هم علامتی نشان دادند، باید تحتنظر پزشک قرار گیرند و در کنار دیگران مشغول کار باشند. همکاران اچآیوی مثبت خطری برای دیگران در محیط کار ندارند. استفاده از تلفن مشترک و کارکردن در کنار هم و حتی استفاده از لیوان و فنجان مشترک هم باعث انتقال آلودگی نمیشود.

باورهای نادرست

باور غلط ۳۱: کودکان مبتلا به اچ ای وی/ایدز اجازه ورود به مدرسه را ندارند!

نقد علمی: این نگرش غلط است. منعی برای رفتن کودکان اچ ای وی مثبت به مدارس وجود ندارد.

نکتههایی که باید دانشآموزان درباره ایدز بدانند تا از خطر ابتلا به آن در امان بمانند عبارتند از:

* به تعارفها و وسوسههای خانمان سوز در خصوص مصرف سیگار، موادمخدر، شرکت در مجالس ناسالم و انجام کارهای ناسالم «نه» بگویند.

* با ورزش، مطالعه و انجام کارهای هنری و علمی زندگی خود را پربارتر، سودمند و سالم نگه دارند.

* به اصول و موازین اخلاقی و انسانی پایبند باشند و بدانند که یکی از مهمترین دلایل شیوع این بیماری در دنیا، رفتارهای پرخطر و غیر اخلاقی است.

* استفاده از هر نوع ماده مخدر و الکل باعث کاهش هوشیاری و از دست رفتن خویشتنداری میشود. پس میتواند انسان را در معرض رفتارهای پرخطر و به دنبال آن بیماریها و مشکلات دیگر قرار دهد بنابراین از مصرف این مواد خودداری کنند.

آن چه ما را در معرض خطر قرار می دهد رفتارهای پرخطر ماست نه بودن در کنار افراد مبتلا

باور غلط

باور غلط ۳۲ : داروهای گیاهی و حجامت میتواند به درمان اچآیوی کمک کند!

نقد علمی : در حال حاضر درمان قطعی که ویروس را از بین ببرد وجود ندارد، اما درمانهای ضد ویروسی موجود میتوانند بیماری را تحت کنترل در آورده و باعث بهتر شدن کیفیت زندگی افراد مبتلا شوند. به علاوه مصرف داروی ضد ویروس ایدز توسط مادر مبتلا در طی بارداری و زایمان، خطر انتقال ویروس به نوزاد را کاهش میدهد. داروهای گیاهی و حجامت در درمان این بیماری نقشی ندارد.

(اخذ شده از سایت وزارت بهداشت)